Jenevermuseum, Schiedam

Miniatures - Jenevermuseum - copyright Olwen HarkemaSchiedam, een mij onbekende plek, op een winterse zaterdagmiddag. Schiedam, een plek die echter wel nauw verbonden is met mijn familiegeschiedenis, omdat mijn overgrootvader er commissaris van politie was, mijn grootouders er opgroeiden, mijn moeder er als kind bij haar familie langs kwam. Schiedam, het is al bijna half vijf, ik ben op doortocht hier uit de trein gestapt, kan ik op dit tijdstip toch nog even een museum bezoeken?

Aan een gracht in het oude centrum staat het Jenevermuseum. Ik heb geluk, het blijkt tot zes uur open te zijn. Het historische pand en de hartelijke dame bij de entree zorgen voor een warm welkom. Nog altijd wordt hier drank gestookt, via een opstapje kan je een blik werpen in de enorme vaten. Maar de liefde voor jenever heeft mijn oma niet doorgegeven, dus het proeflokaal laat ik links liggen. Ik leer dat tot in de jaren ’40 de meeste mensen hun jenever in de kroeg haalden, of een maatje lieten tappen voor thuis. “Maatje’ kende ik alleen  van haring, maar het blijkt een oude inhoudsmaat te zijn, die dus voor meer dingen gebruikt werd. Gebottelde drank was aanvankelijk een luxeproduct, vooral geproduceerd voor de export. Pas na de oorlog werd het ook voor het ‘gewone volk’ gebruik om precies te weten wat ze in huis haalden, met afgesloten flessen voorzien van een merknaam. Die flessen vind je in hier in allerlei soorten en maten, één kamer is zelfs geheel gevuld met miniaturen uit alle windstreken.

Bruine kroeg - Jenevermuseum - copyright Olwen HarkemaOntheffing

Op de bovenste verdieping van het museum kan je momenteel in de kroeggeschiedenis duiken. Bruine kroeg, krakerscafé, loungecafé, allemaal in stijl ingericht. Zelfs de pisbakken met graffiti ontbreken niet. Er hangt ook een geluiddempend telefoonhokje zoals ik nog ken uit mijn studentenhuis. (Tikkenteller, wie kent die nog?) Maar in het vrouwencafé, geteleporteerd uit de jaren ’70, realiseer ik me weer hoeveel er in veertig jaar veranderd is. Er ligt een document, een ontheffing van de burgemeester. Het was namelijk wettelijk verboden voor vrouwen om te werken op een plek waar alcohol geschonken werd. Althans, tijdens openingstijden. Want ja, wie moest er anders de boel schoonmaken? Maar aangezien mannen niet welkom waren in het vrouwencafé, was er voor de bardames dus een speciale ontheffing nodig. Ook in Nederland is de emancipatie nog niet voltooid, maar dit soort curiositeiten behoren gelukkig allang tot het verleden.

www.jenevermuseum.nl

(5/400)

Nog niet genoeg jenevergeschiedenis gezien? Het Jenevermuseum beheert ook het museumgedeelte van de nabijgelegen graanmolen De Nieuwe Palmboom. Zelf zal ik daarvoor een andere keer terug moeten komen, om meteen nog wat andere Schiedamse musea te bezoeken.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *